RAID Nədir?
RAID (Redundant Array of Independent Disks) — bir neçə fiziki disk sürücüsünü (HDD və ya SSD) tək bir məntiqi vahiddə birləşdirən məlumat saxlama texnologiyasıdır. RAID-in əsas məqsədi məlumatların təhlükəsizliyini (artıqlıq/redundancy) təmin etmək və ya sistemin performansını (oxuma-yazma sürətini) artırmaqdır.
Əgər serverinizdə və ya NAS (Network Attached Storage) cihazınızda vacib məlumatlar saxlayırsınızsa, tək bir diskin sıradan çıxması bütün datanın itməsinə səbəb ola bilər. RAID məhz bu riski minimuma endirmək üçün istifadə olunur.
Ən Çox İstifadə Olunan RAID Səviyyələri
Hər bir RAID səviyyəsinin öz üstünlükləri və çatışmazlıqları var. Gəlin ən populyar olanlara nəzər salaq:
1. RAID 0 (Striping)
Bu səviyyə məlumatları bütün disklər arasında bölür (striping).
- Üstünlüyü: Maksimum oxuma və yazma sürəti.
- Çatışmazlığı: Heç bir təhlükəsizlik təmin etmir. Bir disk belə sıradan çıxsa, bütün məlumatlar itir.
- Minimum Disk: 2 ədəd.
2. RAID 1 (Mirroring)
Məlumatlar bir diskdən digərinə eynilə kopyalanır (güzgülənir).
- Üstünlüyü: Yüksək dözümlülük. Bir disk xarab olsa belə, digəri tam işlək qalır.
- Çatışmazlığı: Faydalı tutum ümumi tutumun yalnız yarısı qədər olur (çünki hər şeydən iki dənə saxlanılır).
- Minimum Disk: 2 ədəd.
3. RAID 5 (Striping with Parity)
Məlumatlar və paritet (yoxlama) blokları disklər arasında paylanır.
- Üstünlüyü: Həm sürət, həm də təhlükəsizlik balanslıdır. Bir diskin sıradan çıxmasına dözümlüdür.
- Faydalı Tutum: (N-1) * Disk Tutumu.
- Minimum Disk: 3 ədəd.
4. RAID 6 (Double Parity)
RAID 5-ə bənzəyir, lakin ikiqat paritet istifadə edir.
- Üstünlüyü: Eyni anda iki diskin sıradan çıxmasına dözümlüdür. Çox böyük yaddaş massivləri üçün tövsiyə olunur.
- Minimum Disk: 4 ədəd.
5. RAID 10 (1+0)
RAID 1 (Güzgüləmə) və RAID 0 (Bölmə) texnologiyalarının birləşməsidir.
- Üstünlüyü: Həm çox sürətli, həm də çox təhlükəsizdir. Verilənlər bazası (Database) serverləri üçün idealdır.
- Çatışmazlığı: Bahalıdır, çünki ümumi tutumun 50%-i redundancy üçün istifadə olunur.
- Minimum Disk: 4 ədəd (cüt sayda).
Raid-də "Ən Kiçik Disk" Qaydası
RAID massivi yaradarkən müxtəlif ölçülü disklərdən (məsələn, 1TB, 2TB və 4TB) istifadə edə bilərsiniz. Lakin sistem həmişə ən kiçik diskin tutumunu (bizim nümunədə 1TB) əsas götürəcək və digər disklərin artıq qalan hissəsini istifadə etməyəcək. Buna görə də eyni ölçülü disklərdən istifadə etmək məsləhətdir.
Hansı RAID Sizin Üçün Uygundur?
| RAID Səviyyəsi | Minimum Disk | Xata Dözümlülüyü | Əsas Məqsəd |
|---|---|---|---|
| RAID 0 | 2 | 0 (Yoxdur) | Maksimum Sürət |
| RAID 1 | 2 | 1 Disk | Sadə Təhlükəsizlik |
| RAID 5 | 3 | 1 Disk | Balans və Qiymət |
| RAID 6 | 4 | 2 Disk | Yüksək Təhlükəsizlik |
| RAID 10 | 4 | 1-2 Disk | Performans + Təhlükəsizlik |
Sürüşdürərək tamamını görün